Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau Dolennau Cyswllt Ymlaen Ymlaen Yn ôl Yn ôl
Robotiaid amharchus wedi glanio Pethau   roedden   ni’n   darllen   am   mewn   llyfr   ffuglen   oedd   robotiaid   blynyddoedd   yn   ôl   ynte?   (ia,   dw   i’n gwybod,   dw   i’n   mynd   yn   ôl   at   yr   hen   ddyddiau   unwaith   eto.   Ond   chwarae   teg,   erbyn   hyn   mae   mwy   o ddyddiau   tu   ôl   i   mi   nag   sydd   o   flaen!).   Rhyw   bethau   roeddech   chi’n   gweld   yn   y   comics   wrth   ochr   Dan Dare   a   Digby   -   brensiach,   dach   chi’n   cofio   nhw   hefyd?   Blynyddoedd   wedyn   roedd   y   Daleks   efo’u   lleisiau od yn achosi i’n plant wylio’r teledu wrth guddio tu ôl i’r soffa. Yn   araf   bach   mae   ein   diwydiannau   mawr   fel   y   nhw   sydd   yn   adeiladu   ceir   neu   beiriannau   golchi   ac   yn   y blaen   wedi   mecaneiddio’r   ffordd   o   roi   pethau   at   ei   gilydd.   Erbyn   hyn   mae   pethau   wedi   cyrraedd   lefel soffistigedig   dros   ben   a   rhannau’n   cael   eu   weldio   gyda'i   gilydd   gan   gynnau   sparcllyd   yn   symud   o   un   lle   i’r llall, pob weld yn union y lle iawn ac o’r safon uchaf. Tydi pethau wedi newid! Doedd   pobl   ddim   yn   mynd   dramor   ar   wyliau   yn   y   50au   ar   60au   ac,   i   ni   beth   bynnag,   doedd   dim   angen mynd   i   unlle   achos   roedden   ni’n   byw   yn   y   lle'r   oedd   pawb   yn   dŵad   ar   wyliau.   Roedd   ein   gwyliau   ni’n wahanol   achos   roedd   Dad   yn   gwneud   swop   efo   ficer   arall,   locum   tenens   oedden   nhw’n   galw   hynny.   Un tro   aethon   ni   i   Bebbington,   Cilgwri   -   lle   hollol   wahanol   i   Sir   Fôn.   Roedd   Dad   wedi   trefnu   dau   ymweliad   i   ni, y   cyntaf   yn   iard   adeiladu   llongau   Cammel   Laird,   lle   swnllyd   byddarol   efo   dynion   ym   mhob   man   yn   gosod rifetau.   Doeddwn   i   erioed   wedi   gweld   y   fath   ffordd   o   weithio,   roedd   yn   agoriad   llygad   ac   yn   gyffroes   dros ben.   I   goroni’r   ymweliad   roedd   long   yn   cael   ei   lansio   a   dw   i’n   cofio’n   glir   rhyw   ddynes   bwysig   ar   stondin   yn dweud   yn   uchel   a   gyda   drama   “I   name   this   ship   Stanvak   India,   God   bless   all   who   sail   in   her.”   Gwnaeth   hi ollwng y botel o Siampên ond wnaeth y botel ddim torri ac roedd rhaid iddi roi swing arall iddi. Tydi   technoleg   yn   wych!   Dw   i   newydd   ddod   ar   draws   dudalen   ar   y   Wê   am   y   llong   yna   a   alla   i   ddweud wrthoch chi mai tancer olew oedd hi yn perthyn i gwmni Esso a dyddiad y lansiad oedd 17eg Awst 1954. Yr   ail   ymweliad   oedd   i   ffatri   Meccano   yn   Lerpwl   a   gweld   merched   yn   eistedd   wrth   ochr   belt   symudol   a cheir   rasio   Dinky   yn   mynd   heibio.   Roedd   un   yn   codi   tegan   ac   yn   rhoi   dab   o   baent   binc   ar   wyneb   y   gyrrwr. Roedd   yr   un   nesaf   yn   rhoi   dab   o   baent   coch   ar   ei   ben   er   mwyn   gwneud   helmed.   Yr   un   lliw   yn   yr   un   lle   ar bob car pob awr, pob dydd. Am ffordd o ennill cyflog! Agoriad   lygad   i   mi   unwaith   eto,   doedd   neb   yn   gwneud   y   fath   beth   yn   Sir   Fôn.   Roedd   y   ffatri   yn   gweiddi am robotiaid. Un   o’r   pethau   alla   i   ddim   gwneud   hebddo   yw’r   peiriant   coffi   sydd   yn   y   gegin,   mae’r   siot   o   gaffîn   dw   i’n   cael yn   fy   mhaned   espresso   pob   bore   yn   setio   fi   i   fyny   am   y   diwrnod   ac,   o   bryd   i’w   gilydd   bydda   i’n   cael   un arall.   Dim   gormod   neu   bydd   fy   ngwallt   yn   dechrau   sticio’i   fyny.   Er   mor   hoff   yr   ydw   i   o’r   teclyn   o   achos safon   ddibynadwy'r   coffi   mae’n   gallu   bod   yn   reit   gwta,   amharchus   ac   yn   anfoesgar.   Mae   negeseuon   yn dod   ar   y   sgrin   fach   yn   rheolaidd   ac   mae'n   gwrthod   mynd   ymlaen   tan   i   mi   ei   ufuddhau.   Pethau   fel   “FILL TANK”,   EMPTY   GROUNDS   CONTAINER”,   “FILL   BEANS   CONTAINER”.   Does   dim   “Os   gwelwch   yn   dda”   na chwaith   “Diolch   yn   fawr”   ar   ôl   i   mi   ufuddhau.   Ond   nid   dyna   yw’r   gwaethaf!   Mae’r   gorchymyn   pob   tro mewn   priflythrennau   ac   mae   hynny’n   golygu   bod   y   peiriant   yn   GWEIDDI   ARNAF   FI!   Dydw   i   ddim   eisiau   i rywun neu rywbeth weiddi arnaf fi beth cyntaf yn y bore. Yr   unig   beth   alla   i   ddweud   yw   -   os   oes   rhaid   i   ni   gael   y   pethau   yma   i   wneud   pob   dim   drosom   ni   pam   na chawn   ni   tipyn   bach   o   barch?   A   thra   mod   i   wrthi   ac   yn   codi   stêm   -   pam   na   chawn   ni’r   negeseuon   yma   yn Gymraeg?
Geirfa Ffuglen – fiction Diwydiannau – industries Ymweliad – visit Byddarol – deafening Lansio – to launch Belt Symudol – moving belt Tegan - toy Ennill cyflog – to earn a wage Cwta – sharp Amharchus – disrespectful Anfoesgar – impolite Yn rheolaidd – regularly Ufuddhau – to obey
Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau Yn ôl Ymlaen Yn ôl Ymlaen
Robotiaid amharchus wedi glanio Pethau   roedden   ni’n   darllen   am   mewn   llyfr   ffuglen   oedd robotiaid   blynyddoedd   yn   ôl   ynte?   (ia,   dw   i’n   gwybod,   dw i’n    mynd    yn    ôl    at    yr    hen    ddyddiau    unwaith    eto.    Ond chwarae   teg,   erbyn   hyn   mae   mwy   o   ddyddiau   tu   ôl   i   mi nag   sydd   o   flaen!).   Rhyw   bethau   roeddech   chi’n   gweld   yn y   comics   wrth   ochr   Dan   Dare   a   Digby   -   brensiach,   dach chi’n    cofio    nhw    hefyd?    Blynyddoedd    wedyn    roedd    y Daleks   efo’u   lleisiau   od   yn   achosi   i’n   plant   wylio’r   teledu wrth guddio tu ôl i’r soffa. Yn   araf   bach   mae   ein   diwydiannau   mawr   fel   y   nhw   sydd yn   adeiladu   ceir   neu   beiriannau   golchi   ac   yn   y   blaen   wedi mecaneiddio’r   ffordd   o   roi   pethau   at   ei   gilydd.   Erbyn   hyn mae   pethau   wedi   cyrraedd   lefel   soffistigedig   dros   ben   a rhannau’n    cael    eu    weldio    gyda'i    gilydd    gan    gynnau sparcllyd   yn   symud   o   un   lle   i’r   llall,   pob   weld   yn   union   y   lle iawn ac o’r safon uchaf. Tydi pethau wedi newid! Doedd   pobl   ddim   yn   mynd   dramor   ar   wyliau   yn   y   50au   ar 60au   ac,   i   ni   beth   bynnag,   doedd   dim   angen   mynd   i   unlle achos   roedden   ni’n   byw   yn   y   lle'r   oedd   pawb   yn   dŵad   ar wyliau.   Roedd   ein   gwyliau   ni’n   wahanol   achos   roedd   Dad yn   gwneud   swop   efo   ficer   arall,   locum   tenens   oedden nhw’n   galw   hynny.   Un   tro   aethon   ni   i   Bebbington,   Cilgwri -   lle   hollol   wahanol   i   Sir   Fôn.   Roedd   Dad   wedi   trefnu   dau ymweliad   i   ni,   y   cyntaf   yn   iard   adeiladu   llongau   Cammel Laird,   lle   swnllyd   byddarol   efo   dynion   ym   mhob   man   yn gosod   rifetau.   Doeddwn   i   erioed   wedi   gweld   y   fath   ffordd o   weithio,   roedd   yn   agoriad   llygad   ac   yn   gyffroes   dros ben.   I   goroni’r   ymweliad   roedd   long   yn   cael   ei   lansio   a   dw i’n   cofio’n   glir   rhyw   ddynes   bwysig   ar   stondin   yn   dweud yn   uchel   a   gyda   drama   “I   name   this   ship   Stanvak   India, God   bless   all   who   sail   in   her.”   Gwnaeth   hi   ollwng   y   botel o   Siampên   ond   wnaeth   y   botel   ddim   torri   ac   roedd   rhaid iddi roi swing arall iddi. Tydi    technoleg    yn    wych!    Dw    i    newydd    ddod    ar    draws dudalen   ar   y   Wê   am   y   llong   yna   a   alla   i   ddweud   wrthoch chi   mai   tancer   olew   oedd   hi   yn   perthyn   i   gwmni   Esso   a dyddiad y lansiad oedd 17eg Awst 1954. Yr   ail   ymweliad   oedd   i   ffatri   Meccano   yn   Lerpwl   a   gweld merched   yn   eistedd   wrth   ochr   belt   symudol   a   cheir   rasio Dinky   yn   mynd   heibio.   Roedd   un   yn   codi   tegan   ac   yn   rhoi dab   o   baent   binc   ar   wyneb   y   gyrrwr.   Roedd   yr   un   nesaf yn   rhoi   dab   o   baent   coch   ar   ei   ben   er   mwyn   gwneud helmed.   Yr   un   lliw   yn   yr   un   lle   ar   bob   car   pob   awr,   pob dydd. Am ffordd o ennill cyflog! Agoriad   lygad   i   mi   unwaith   eto,   doedd   neb   yn   gwneud   y fath    beth    yn    Sir    Fôn.    Roedd    y    ffatri    yn    gweiddi    am robotiaid. Un   o’r   pethau   alla   i   ddim   gwneud   hebddo   yw’r   peiriant coffi   sydd   yn   y   gegin,   mae’r   siot   o   gaffîn   dw   i’n   cael   yn   fy mhaned    espresso    pob    bore    yn    setio    fi    i    fyny    am    y diwrnod   ac,   o   bryd   i’w   gilydd   bydda   i’n   cael   un   arall.   Dim gormod   neu   bydd   fy   ngwallt   yn   dechrau   sticio’i   fyny.   Er mor   hoff   yr   ydw   i   o’r   teclyn   o   achos   safon   ddibynadwy'r coffi    mae’n    gallu    bod    yn    reit    gwta,    amharchus    ac    yn anfoesgar.    Mae    negeseuon    yn    dod    ar    y    sgrin    fach    yn rheolaidd   ac   mae'n   gwrthod   mynd   ymlaen   tan   i   mi   ei ufuddhau.    Pethau    fel    “FILL    TANK”,    EMPTY    GROUNDS CONTAINER”,    “FILL    BEANS    CONTAINER”.    Does    dim    “Os gwelwch   yn   dda”   na   chwaith   “Diolch   yn   fawr”   ar   ôl   i   mi ufuddhau.   Ond   nid   dyna   yw’r   gwaethaf!   Mae’r   gorchymyn pob   tro   mewn   priflythrennau   ac   mae   hynny’n   golygu   bod y   peiriant   yn   GWEIDDI   ARNAF   FI!   Dydw   i   ddim   eisiau   i rywun neu rywbeth weiddi arnaf fi beth cyntaf yn y bore. Yr   unig   beth   alla   i   ddweud   yw   -   os   oes   rhaid   i   ni   gael   y pethau   yma   i   wneud   pob   dim   drosom   ni   pam   na   chawn ni   tipyn   bach   o   barch?   A   thra   mod   i   wrthi   ac   yn   codi   stêm - pam na chawn ni’r negeseuon yma yn Gymraeg?
Geirfa Ffuglen – fiction Diwydiannau – industries Ymweliad – visit Byddarol – deafening Lansio – to launch Belt Symudol – moving belt Tegan - toy Ennill cyflog – to earn a wage Cwta – sharp Amharchus – disrespectful Anfoesgar – impolite Yn rheolaidd – regularly Ufuddhau – to obey