Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Dolennau Cyswllt Atyniadau
Dw i eisiau bod yn Sais’ canodd Huw Jones yn ôl ym 1973. Can dychanol wrth gwrs ond mae’n od iawn ond dw i wedi dechrau teimlo bod pawb erbyn hyn eisiau bod yn Gogs. Mater o ‘fan gwyn fan draw’ efallai (na, na dydi’r dywediad hynny ddim yn cyfieithu fel ‘there’s a white van over there’). Does neb yn cyfaddef y faith, wrth gwrs, achos mae pethau fel hyn y gallu bod yn reit sensitif ond dw i’n gweld arwyddion o hyd. Cyn mynd ymhellach mae'n rhaid i mi bwyntio allan bod llawer o Gymry yn Gogs yn barod! Mi wnes i sylweddoli mai dyma yw’r sefyllfa yn ddiweddar iawn pan wnaeth ffrindiau ddychwelid o wyliau tramor yn gweld y teulu. Yn ystod sgwrs mi wnes i ddysgu bod y wyrion yn eu galw nhw’n ‘Nain’ a ‘Taid’! Wel mae hynny yn profi’r peth heb unrhyw amheuaeth yntydi! A gan eu bod nhw yn dipyn o 'trendsetters' mi fydd llawer mwy yn eu dilyn nhw cyn bo hir. Dw i’n meddwl bod hyn yn beth da ond sut alla i roi hwb ymlaen i chi er mwyn sicrhau eich derbyniad i’m llwyth arbennig i. Yr unig beth sydd yn wahanol yw ein tafodiaith hyfryd ni ac, am ryw reswm na alla i ddeall, dych chi sydd o’r De ddim yn deall yn iawn beth ydyn ni’n dweud ac, yn waeth byth, mae gynnoch chi broblem fawr i guddio o le dych chi’n tarddu. Efallai'r peth gorau i chi wneud yw hwpio’ch hunain i ganol ryw grŵp o ogleddwyr, smalio eich bod chi braidd yn swil a chadw eich cyfraniad i ba bynnag sgwrs sydd yn mynd ymlaen i ryw ebychiad dach chi’n taflu i mewn pob hyn a hyn, ond mae'n rhaid gwneud yn siŵr eich bod chi’n defnyddio ebychiadau gogleddol. Felly beth amdani? Dyma rhai i chi - ‘brensiach annwyl’, ‘esgob mawr’, esgob annwyl’, ‘Israel Dafydd,’ ‘iesgob’, ‘duwcs’, neu yn fwy eithafol, ‘duwcs annwyl’. Mae ‘nefi blw’ yn dda hefyd ac os nad ydych chi’n rhy hoff o’r lliw allech chi ddweud ‘nefi wen’ yn ei le. Mae'r rhain yn ddigon i chi gael ddechrau dw i’n meddwl ond rhag ofn eich bod chi’n amheus bydd well i mi gyfieithu nhw. Digon hawdd - yn Saesneg maen nhw i gyd yn golygu ‘Goodness me’ neu yn iaith yr hwntw ‘yffach gols’ neu ‘Crismas sy’n gwybod’ fel oedd hen Wncl Wali yn dweud. Iawn felly, dyna’r cynllun ond sut dach chi’n mynd i ddod ar draws grŵp mawr o Ogleddwyr er mwyn ei wireddu? Hawdd! Mae Cymdeithas Edward Llwyd yn grŵp o gerddwyr brwd ac maen nhw'n cerdded yn dri ran o Gymry pob dydd Sadwrn. Mae un rhan yn cynnwys y Gogledd orllewin. A dyna chi, dach chi ar y ffordd i fod yn Gog. Hwre! Wps, arhoswch mae rhywun ar y ffôn ac yn amlwg rywun sydd yn ddigon clyfar i allu darllen fy meddwl o bell. “Am be wyt ti’n rwdlan, yr hogyn dwl, stopia ar unwaith! Esgob annwyl mae digon o brinder tai yma yn barod heb i ti ddweud wrth bawb am y baradwys sydd yma i’r Gogledd o Fachynlleth. Argol ti’n dwp!” Mi nes i roi’r ffôn i lawr yn syth ac nid o achos amharched tuag ato ond sut all rywun siarad pan mae ei dafod yn styc yn ei foch? Pob lwc ar y daith gerdded!
Pawb eisiau bod yn Gogs
Geirfa
Dychanol - satirical Fan gwyn fan draw - greener on the other side Dywediad - a saying Cyfaddef - to admit Arwyddion - signs Dychwelid - to return Heb unrhyw amheuaeth - without any doubt Cyn bo hir - very soon, in time Hwb ymlaen - put you on the right track Derbyniad - acceptance Llwyth - tribe Tafodiaith - dialect O le dach chi’n tarddu - where you come from Smalio - to pretend
Swil - shy Cyfraniad - contribution Ebychiad - exclamation Beth amdani - what about it Amheus - doubtful Er mwyn ei wireddu - so as to put it into action Brwd - keen Rwdlan - flowing with rubbish Prinder tai - shortage of houses Paradwys - paradise Amharched - disrespect Tafod yn y boch - tongue in cheek
Ymlaen Ymlaen Yn ôl Yn ôl Gwrandewch
Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau
Dw i eisiau bod yn Sais’ canodd Huw Jones yn ôl ym 1973. Can dychanol wrth gwrs ond mae’n od iawn ond dw i wedi dechrau teimlo bod pawb erbyn hyn eisiau bod yn Gogs. Mater o ‘fan gwyn fan draw’ efallai (na, na dydi’r dywediad hynny ddim yn cyfieithu fel ‘there’s a white van over there’). Does neb yn cyfaddef y faith, wrth gwrs, achos mae pethau fel hyn y gallu bod yn reit sensitif ond dw i’n gweld arwyddion o hyd. Cyn mynd ymhellach mae'n rhaid i mi bwyntio allan bod llawer o Gymry yn Gogs yn barod! Mi wnes i sylweddoli mai dyma yw’r sefyllfa yn ddiweddar iawn pan wnaeth ffrindiau ddychwelid o wyliau tramor yn gweld y teulu. Yn ystod sgwrs mi wnes i ddysgu bod y wyrion yn eu galw nhw’n ‘Nain’ a ‘Taid’! Wel mae hynny yn profi’r peth heb unrhyw amheuaeth yntydi! A gan eu bod nhw yn dipyn o 'trendsetters' mi fydd llawer mwy yn eu dilyn nhw cyn bo hir. Dw i’n meddwl bod hyn yn beth da ond sut alla i roi hwb ymlaen i chi er mwyn sicrhau eich derbyniad i’m llwyth arbennig i. Yr unig beth sydd yn wahanol yw ein tafodiaith hyfryd ni ac, am ryw reswm na alla i ddeall, dych chi sydd o’r De ddim yn deall yn iawn beth ydyn ni’n dweud ac, yn waeth byth, mae gynnoch chi broblem fawr i guddio o le dych chi’n tarddu. Efallai'r peth gorau i chi wneud yw hwpio’ch hunain i ganol ryw grŵp o ogleddwyr, smalio eich bod chi braidd yn swil a chadw eich cyfraniad i ba bynnag sgwrs sydd yn mynd ymlaen i ryw ebychiad dach chi’n taflu i mewn pob hyn a hyn, ond mae'n rhaid gwneud yn siŵr eich bod chi’n defnyddio ebychiadau gogleddol. Felly beth amdani? Dyma rhai i chi - ‘brensiach annwyl’, ‘esgob mawr’, esgob annwyl’, ‘Israel Dafydd,’ ‘iesgob’, ‘duwcs’, neu yn fwy eithafol, ‘duwcs annwyl’. Mae ‘nefi blw’ yn dda hefyd ac os nad ydych chi’n rhy hoff o’r lliw allech chi ddweud ‘nefi wen’ yn ei le. Mae'r rhain yn ddigon i chi gael ddechrau dw i’n meddwl ond rhag ofn eich bod chi’n amheus bydd well i mi gyfieithu nhw. Digon hawdd - yn Saesneg maen nhw i gyd yn golygu ‘Goodness me’ neu yn iaith yr hwntw ‘yffach gols’ neu ‘Crismas sy’n gwybod’ fel oedd hen Wncl Wali yn dweud. Iawn felly, dyna’r cynllun ond sut dach chi’n mynd i ddod ar draws grŵp mawr o Ogleddwyr er mwyn ei wireddu? Hawdd! Mae Cymdeithas Edward Llwyd yn grŵp o gerddwyr brwd ac maen nhw'n cerdded yn dri ran o Gymry pob dydd Sadwrn. Mae un rhan yn cynnwys y Gogledd orllewin. A dyna chi, dach chi ar y ffordd i fod yn Gog. Hwre! Wps, arhoswch mae rhywun ar y ffôn ac yn amlwg rywun sydd yn ddigon clyfar i allu darllen fy meddwl o bell. “Am be wyt ti’n rwdlan, yr hogyn dwl, stopia ar unwaith! Esgob annwyl mae digon o brinder tai yma yn barod heb i ti ddweud wrth bawb am y baradwys sydd yma i’r Gogledd o Fachynlleth. Argol ti’n dwp!” Mi nes i roi’r ffôn i lawr yn syth ac nid o achos amharched tuag ato ond sut all rywun siarad pan mae ei dafod yn styc yn ei foch? Pob lwc ar y daith gerdded!
Pawb eisiau bod yn Gogs
Geirfa
Dychanol - satirical Fan gwyn fan draw - greener on the other side Dywediad - a saying Cyfaddef - to admit Arwyddion - signs Dychwelid - to return Heb unrhyw amheuaeth - without any doubt Cyn bo hir - very soon, in time Hwb ymlaen - put you on the right track Derbyniad - acceptance Llwyth - tribe Tafodiaith - dialect O le dach chi’n tarddu - where you come from Smalio - to pretend Swil - shy Cyfraniad - contribution Ebychiad - exclamation Beth amdani - what about it Amheus - doubtful Er mwyn ei wireddu - so as to put it into action Brwd - keen Rwdlan - flowing with rubbish Prinder tai - shortage of houses Paradwys - paradise Amharched - disrespect Tafod yn y boch - tongue in cheek
Yn ôl Ymlaen Yn ôl Ymlaen Gwrandewch