Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Dolennau Cyswllt Atyniadau Ymlaen Ymlaen Yn ôl Yn ôl
Gwylio Dŵr yn Rhedeg Nos Sadwrn diwethaf ar ôl dipyn o bendwmpian prysur o flaen y teledu mi wnes i roi’r gorau ar fy ymdrechion i gadw’n effro a dechrau’r rwdl-mi-ri o baratoi am fynd i’r gwely. Mae hyn yn golygu gwneud yn siŵr bod y drysau i gyd ar glo ac, wrth droi’r golau ymlaen yn yr ystafell haul, sylwais fod pyllau dŵr ar y llawr. Mae’n rhaid i mi ddweud roedd hyn yn effeithiol iawn i fy neffro a rhuthrais i nôl lliain er mwyn mopio’r dŵr. Gan roedd hi’n bwrw glaw yn drwm ar y pryd doedd y gwaith ddim yn mynd i ddatrys y broblem o bell ffordd ond doeddwn i ddim eisiau gadael pethau fel yr oedd. Roedd rhai o fy llyfrau wedi cael eu heffeithio gan y dŵr ond roeddwn i’n gobeithio mod i wedi bod mewn pryd i’w hachub nhw. Yn y gwely, a’r holl beth yn chwyrlïo yn fy mhen, roeddwn i’n methu cysgu. Sut mae’r dŵr yn dod i mewn? Yn amlwg mae hyn rhywbeth i wneud efo’r cafn rhwng wal yr ystafell haul a wal y a naill yn gollwng neu yn gorlifo. Pwy allaf i gael i wneud y gwaith? Sut maen nhw’n mynd i ddod o hyd i’r broblem? A fydden nhw’n gorfod tynnu to'r ystafell haul i ffwrdd? Pryd fydda i’n llwyddo mynd i gysgu? ayb Roedd hi wedi stopio bwrw erbyn hyn ac roeddwn i’n gobeithio na fydd hi’n dechrau eto cyn amser codi. Wrth fynd i lawr y bore wedyn, trwy lwc, doedd hi ddim wedi bod yn bwrw ac roedd y llawr dal yn sych. Doedd dim amser i gael yr ystôl allan er mwyn asesu’r sefyllfa achos, bore Sul - Eglwys. Erbyn diwedd y gwasanaeth roedd y glaw yn disgyn fel hen wragedd a ffyn ac roedd rhaid newid i fy nillad dal dŵr, cael yr ysgol allan o’r garej a thrio dod ar draws lle cyfleus i’w godi yn ddiogel rhwng yn holl bolion sgaffald. Ia, maen nhw’n dal yma ac mae’r yn teimlo fel carchar. Dringo’r ysgol a gweld bod y cafn yn llawn dop o ddŵr. Rhoi fy llaw yn y dŵr a darganfod y drafferth yn syth, roedd dwy ddeilen fawr a gwaddod drostyn nhw yn creu sêl effeithiol ac yn rhwystro’r dŵr fynd i lawr y beipen. Tynnais y dail i ffwrdd a dyma’r dŵr yn tywallt i lawr y beipen i’r draen islaw. Mewn dim o amser roedd y cafn yn wag. Biwtiffwl!! Peth amser yn ôl pan oedd gen i fwy o amser roeddwn i wrth fy modd bod allan efo’r camera ac yn tynnu lluniau. I mi dŵr sydd yn gwneud llun da, dŵr yn rhedeg trwy gerrig ar y traeth neu yn gwneud ei ffordd droellog rhwng cerrig yr afon ar y ffordd i’r môr. Rhaeadrau hefyd ac mae pen pellau Cwm Nedd yn le arbennig i weld rhai o raeadrau gorau Cymru. Mae’n braf iawn i sefyll neu eistedd ar ochr afon a synfyfyrio am yr holl bobl sydd wedi gweld yr un olygfa dros y milenia, pobl oedd yn byw bywyd llawer symlach na’n bywyd ni ond, er ein problemau maith, bywyd llawer galetach. Beth oedd eu henwau nhw? Gresyn nad oedden nhw wedi ysgrifennu llyfrau am eu bywydau er mwyn i ni gael eu hanes dyddiol go iawn yn hytrach na gorfod creu darlun allan o’r olion maen nhw wedi gadael ar eu hôl. Mae’r afon wedi gweld popeth ers Oes yr Iâ, wedi bod yno trwy bob cyfnod cyffroes ac mae ei wylio’n rhedeg yn bwydo’r dychymyg. Ond y bore ’ma roedd hi’n tywallt y glaw unwaith eto a finnau yn darllen y papur yn yr ystafell haul, clywed y glaw yn taro’r to, yn rhedeg i’r cafn, yn byrlymu lawr y beipen ac i lawr y draen. Agorais y drws a rhoi fy mhen allan a chael fy mesmereiddio wrth weld y dŵr yn gadael y beipen ac yn diflannu’n ddiogel lawr y draen. Sefais yna am sbel go hir, y glaw yn disgyn ar fy mhen ac yn rhedeg lawr fy ngwar, fy nghrys T yn dechrau gwlychu. Gwirion? Na, dim o gwbl! Roedd broblem roeddwn i’n ofni o fod yn broblem fawr wedi cael ei ddatrys ac yn llifo i lawr y draen! O.N. A sôn am broblemau. Wrth i mi orffen y stori yma mae un broblem arall wedi cael ei ddatrys! Ddoe nes i sylweddoli nad oedd y ffôn yn gweithio ac roedd rhaid i mi fynd trwy’r holl rwdl-mi-ri o gael gafael ar Virgin Media trwy’r ffôn symudol. Roedd peiriannwr yn dod y bore ’ma. Mae o wedi bod, mae wedi gwneud ac mae popeth yn gweithio unwaith eto. Tydi bywyd yn braf! Un peth arall, dyma’r tro cyntaf erioed i mi ddefnyddio ‘rwdl-mi-ri’ mewn stori a dyma fi wedi ei ddefnyddio dwywaith, naci tair gwaith! Da te!
Geirfa Pendwmpian - nodding off Rwdl-mi-ri - rigmarole Lliain - cloth Gollwng - to leak Ysgol - ladder (also school) Hen wragedd a ffyn - a way of saying coming down like stair rods Gwaddod - sediment Ffordd droellog - a winding way Synfyfyrio - to muse Gresyn - pity Oes yr Iâ - the Ice Age Bwydo’r dychymyg - to feed the imagination
Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau Yn ôl Ymlaen Yn ôl Ymlaen
Gwylio Dŵr yn Rhedeg Nos Sadwrn diwethaf ar ôl dipyn o bendwmpian prysur o flaen y teledu mi wnes i roi’r gorau ar fy ymdrechion i gadw’n effro a dechrau’r rwdl-mi-ri o baratoi am fynd i’r gwely. Mae hyn yn golygu gwneud yn siŵr bod y drysau i gyd ar glo ac, wrth droi’r golau ymlaen yn yr ystafell haul, sylwais fod pyllau dŵr ar y llawr. Mae’n rhaid i mi ddweud roedd hyn yn effeithiol iawn i fy neffro a rhuthrais i nôl lliain er mwyn mopio’r dŵr. Gan roedd hi’n bwrw glaw yn drwm ar y pryd doedd y gwaith ddim yn mynd i ddatrys y broblem o bell ffordd ond doeddwn i ddim eisiau gadael pethau fel yr oedd. Roedd rhai o fy llyfrau wedi cael eu heffeithio gan y dŵr ond roeddwn i’n gobeithio mod i wedi bod mewn pryd i’w hachub nhw. Yn y gwely, a’r holl beth yn chwyrlïo yn fy mhen, roeddwn i’n methu cysgu. Sut mae’r dŵr yn dod i mewn? Yn amlwg mae hyn rhywbeth i wneud efo’r cafn rhwng wal yr ystafell haul a wal y a naill yn gollwng neu yn gorlifo. Pwy allaf i gael i wneud y gwaith? Sut maen nhw’n mynd i ddod o hyd i’r broblem? A fydden nhw’n gorfod tynnu to'r ystafell haul i ffwrdd? Pryd fydda i’n llwyddo mynd i gysgu? ayb Roedd hi wedi stopio bwrw erbyn hyn ac roeddwn i’n gobeithio na fydd hi’n dechrau eto cyn amser codi. Wrth fynd i lawr y bore wedyn, trwy lwc, doedd hi ddim wedi bod yn bwrw ac roedd y llawr dal yn sych. Doedd dim amser i gael yr ystôl allan er mwyn asesu’r sefyllfa achos, bore Sul - Eglwys. Erbyn diwedd y gwasanaeth roedd y glaw yn disgyn fel hen wragedd a ffyn ac roedd rhaid newid i fy nillad dal dŵr, cael yr ysgol allan o’r garej a thrio dod ar draws lle cyfleus i’w godi yn ddiogel rhwng yn holl bolion sgaffald. Ia, maen nhw’n dal yma ac mae’r yn teimlo fel carchar. Dringo’r ysgol a gweld bod y cafn yn llawn dop o ddŵr. Rhoi fy llaw yn y dŵr a darganfod y drafferth yn syth, roedd dwy ddeilen fawr a gwaddod drostyn nhw yn creu sêl effeithiol ac yn rhwystro’r dŵr fynd i lawr y beipen. Tynnais y dail i ffwrdd a dyma’r dŵr yn tywallt i lawr y beipen i’r draen islaw. Mewn dim o amser roedd y cafn yn wag. Biwtiffwl!! Peth amser yn ôl pan oedd gen i fwy o amser roeddwn i wrth fy modd bod allan efo’r camera ac yn tynnu lluniau. I mi dŵr sydd yn gwneud llun da, dŵr yn rhedeg trwy gerrig ar y traeth neu yn gwneud ei ffordd droellog rhwng cerrig yr afon ar y ffordd i’r môr. Rhaeadrau hefyd ac mae pen pellau Cwm Nedd yn le arbennig i weld rhai o raeadrau gorau Cymru. Mae’n braf iawn i sefyll neu eistedd ar ochr afon a synfyfyrio am yr holl bobl sydd wedi gweld yr un olygfa dros y milenia, pobl oedd yn byw bywyd llawer symlach na’n bywyd ni ond, er ein problemau maith, bywyd llawer galetach. Beth oedd eu henwau nhw? Gresyn nad oedden nhw wedi ysgrifennu llyfrau am eu bywydau er mwyn i ni gael eu hanes dyddiol go iawn yn hytrach na gorfod creu darlun allan o’r olion maen nhw wedi gadael ar eu hôl. Mae’r afon wedi gweld popeth ers Oes yr Iâ, wedi bod yno trwy bob cyfnod cyffroes ac mae ei wylio’n rhedeg yn bwydo’r dychymyg. Ond y bore ’ma roedd hi’n tywallt y glaw unwaith eto a finnau yn darllen y papur yn yr ystafell haul, clywed y glaw yn taro’r to, yn rhedeg i’r cafn, yn byrlymu lawr y beipen ac i lawr y draen. Agorais y drws a rhoi fy mhen allan a chael fy mesmereiddio wrth weld y dŵr yn gadael y beipen ac yn diflannu’n ddiogel lawr y draen. Sefais yna am sbel go hir, y glaw yn disgyn ar fy mhen ac yn rhedeg lawr fy ngwar, fy nghrys T yn dechrau gwlychu. Gwirion? Na, dim o gwbl! Roedd broblem roeddwn i’n ofni o fod yn broblem fawr wedi cael ei ddatrys ac yn llifo i lawr y draen! O.N. A sôn am broblemau. Wrth i mi orffen y stori yma mae un broblem arall wedi cael ei ddatrys! Ddoe nes i sylweddoli nad oedd y ffôn yn gweithio ac roedd rhaid i mi fynd trwy’r holl rwdl-mi-ri o gael gafael ar Virgin Media trwy’r ffôn symudol. Roedd peiriannwr yn dod y bore ’ma. Mae o wedi bod, mae wedi gwneud ac mae popeth yn gweithio unwaith eto. Tydi bywyd yn braf! Un peth arall, dyma’r tro cyntaf erioed i mi ddefnyddio ‘rwdl-mi-ri’ mewn stori a dyma fi wedi ei ddefnyddio dwywaith, naci tair gwaith! Da te!
Geirfa Pendwmpian - nodding off Rwdl-mi-ri - rigmarole Lliain - cloth Gollwng - to leak Ysgol - ladder (also school) Hen wragedd a ffyn - a way of saying coming down like stair rods Gwaddod - sediment Ffordd droellog - a winding way Synfyfyrio - to muse Gresyn - pity Oes yr Iâ - the Ice Age Bwydo’r dychymyg - to feed the imagination