Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Dolennau Cyswllt Atyniadau Ymlaen Ymlaen Yn ôl Yn ôl
Drygarn Fawr Un o deithiau Cymdeithas Edward Llwyd I gyrraedd ein taith roedd rhaid cymryd y lôn o Lanwrtyd tuag at Abergwesyn ac roedd pob milltir aeth heibio yn dangos yn glir bydd llawer ar y daith. Roeddwn i wedi dechrau confoi a phum car tu ôl i mi. Diolch byth roedd y lôn yn dawel a neb yn dod i’n cyfarfod. Mae lle go dda i barcio wrth ochr afon Irfon ond mewn dim o amser roedden ni wedi ei lenwi. 31 ohonon ni oedd ar y dechrau ac roedd Arwel Michael yna i gael ni ar ein ffordd. Roedd y daith er cof am Emrys Harries bu farw 25 mlynedd yn ôl, mi wnaeth Arwel siarad â ni am ei ffrind Emrys a oedd yn gerddwr brwd efo’r gymdeithas. Roedd ein taith i fod yn gylchdaith yn ardal Llanerchyrfa ond ar ôl tywydd gwlyb roedd penderfyniad i newid ac anelu at Ddrygarn Fawr. Aethom ni heibio dyddyn efo chwech neu saith o gŵn mewn math o ffald, pob un ar gadwyn gref ac yn codi sŵn ofnadwy wrth i ni gerdded heibio. Roedd tyrcwn yn cael ei chlywed hefyd ac, ar y ffordd yn ôl, gwyddau. Yr adar i gyd yn gobeithio am Nadolig hapus Roedd y llwybr yn anodd mewn llefydd oherwydd i ni orfod cerdded trwy ardaloedd ble roedd y coed wedi cael ei glirio. Unwaith oedden ni trwy hyn i gyd ac ar y mynydd agored roedd pethau yn llawer haws er dringo oedden ni trwy’r amser. Wrth gwrs os dach chi’n dringo mae’n werth stopio ac edrych yn ôl i edmygu'r byd o’ch cwmpas sydd yn newid trwy’r amser. Yn ôl pobl y tywydd roedd y niwl a’r cymylau i fod i glirio cyn diwedd y bore a dyna sut oedd. Cawsom olygfa arbennig tra oedden ni’n cysgodi tu ôl i bentwr crwn o gerrig rhag y gwynt a oedd braidd yn oer. Roedden ni ar ben y byd, yn gweld yn bell i bob cyfeiriad ond er hynny doedd dim i’w weld heblaw am gip o ran o Raeadr Gwy yn y Gogledd Ddwyrain. Yn syth i’r Gogledd ond yn anweledig roedd argae cronfa ddŵr Claerwen, a thu ôl ac ychydig i’r dde bydd cronfeydd Caban Coch, Carreg Ddu Penygarreg a Chraig Goch. Y cwbl lot yn anweledig! Roedd wedi bod yn dipyn o daith i gyrraedd yma ond roedd werth pob cam, roedd yr haul yn disgleirio a’r ychydig gymylau a oedd yn yr awyr yn achosi cysgodion crwydrol dros y tirlun. Dw i wedi bod yng Nghwm Elan llawer gwaith ac wedi edrych ar y topiau, wedi bod yn Abergwesyn hefyd a gwneud yr un peth ac yn trio dychmygu sut oedd y tirlun tu ôl i’r topiau. Wel rŵan dw i’n gwybod a dw i mor falch o’r wybodaeth. Lwcus i gael y tywydd delfrydol i wneud y daith, basa gwneud y daith ar ddiwrnod cymylog, tamp ddim yn eich gwobrwyo i’r fath radd. Ardderchog! Wnaeth hi ddim cymryd gymaint o amser i ddychwelyd at ein ceir, pawb yn teimlo bod nhw wedi cael taith heriol ond pawb mae’n siŵr wedi mwynhau cymaint â finnau. Diolch yn fawr iawn i Arwel am roi’r daith ar y rhaglen a diolch i Alan am ein harwain. Dymuniadau da i Arwel yn y dyfodol agos a gobeithio gweld mwy ohono ar ein teithiau. Ond nid dyna ddiwedd y stori. Roedd rhaid cael ein hunain allan o’r cwm yn ddiogel, mae’r lôn yn gul a’r peth diwethaf dach chi eisio gweld yw car yn dod yn sydyn rownd y gornel o’ch blaen. Dyma ni yn wynebu ein gilydd a doedd o ddim yn edrych fel oedd o’n mynd i symud yn gyntaf felly dechreuais i facio. Doeddwn i ddim wedi mynd yn bell cyn i’r olwyn gefn adael y ffordd a mynd yn sownd i’r ffos, doedd dim posibilrwydd o gael y car allan heb waith bôn breichiau. Doth dynion dewr ein cymdeithas ataf a chynnig help a nes i ddim gwrthod, mewn munud roedd y car yn ôl efo’r pedair olwyn yn ddiogel ar y lôn a’r broblem drosodd. Dydw i ddim yn hollol siŵr pwy wnaeth helpu felly gaf i ddweud “Diolch i Alan Williams a’r criw!” Dach chi’n gwybod pwy ydych chi. A rŵan mae’n rhaid i mi ddweud stori arall, rhywbeth wnaeth ddigwydd ychydig o flynyddoedd yn ôl. Ar y pryd roeddwn i’n gwirfoddoli efo Coastwatch, y nhw sydd yn gofalu am y cerddwyr sydd yn croesi drosodd i Pen Pyrrod yn Rhossili. Roedd dau berson ar ddyletswydd ar bob shifft ac roedden ni’n rhannu ceir. Roedd llifogydd mawr yn Scurlage ac roedd rhaid mynd trwy’r dŵr yn ofalus achos roedd ffos ar ddwy ochr y ffordd. Y diwrnod gynt roedd lori sbwriel wedi mynd i’r ffos ac roedd hi dal yna yn pwyso yn osgeiddig yn erbyn y gwrych. Wrth i ni fynd heibio mi nes i droi at fy nghyd-wirfoddolwr, mi wnawn ni alw fo’n Clive, a dweud “He was a rubbish driver wasn’t he!” Doedd dim adwaith o gwbl oddi wrth Clive, dyma fi wedi cracio jôc mor addas i’r sefyllfa a doedd o ddim yn gweld y doniolwch. Gwastraff amser ynte! Wel na, mae wedi bod ychydig o flynyddoedd ers hynny a dw i wedi cael fy hun yn y sefyllfa lle allaf ailadrodd y stori yn y gobaith y byddech chi yn ei werthfawrogi, annwyl ddarllenwr. Dw i hefyd yn gallu cyfaddef i’r byd bod safon fy ngyrru ar adegau yn hollol sbwriel hefyd. Dyma fi, dw i wedi dweud! Ac yn teimlo’n llawer gwell o’r herwydd. Geirfa Tyddyn – smallholder Ffald – (dog)pound Tyrcwn – turkeys Gwyddau – geese Pentwr crwn – a round pile Anweledig – out of sight Argae – dam Cronfa ddŵr – reservoir Gwobrywo – to reward Heriol – challenging Sownd i’r ffos – stuck in the ditch Gwaith bôn breichiau – the work of strong arms Gwirfoddoli – to volunteer Pen Pyrrod – Worms Head Lori sbwriel – rubbish lorry Gosgeiddig – graceful, elegant Gwrych – hedge Cyd gwirfoddolwr – fellow volunteer Dim adwaith – no reaction
Gydangilydd.cymru Cartref Amdanaf Blasu Cymru Amrywiaeth Atyniadau Yn ôl Ymlaen Yn ôl Ymlaen
Drygarn Fawr Un o deithiau Cymdeithas Edward Llwyd I gyrraedd ein taith roedd rhaid cymryd y lôn o Lanwrtyd tuag at Abergwesyn ac roedd pob milltir aeth heibio yn dangos yn glir bydd llawer ar y daith. Roeddwn i wedi dechrau confoi a phum car tu ôl i mi. Diolch byth roedd y lôn yn dawel a neb yn dod i’n cyfarfod. Mae lle go dda i barcio wrth ochr afon Irfon ond mewn dim o amser roedden ni wedi ei lenwi. 31 ohonon ni oedd ar y dechrau ac roedd Arwel Michael yna i gael ni ar ein ffordd. Roedd y daith er cof am Emrys Harries bu farw 25 mlynedd yn ôl, mi wnaeth Arwel siarad â ni am ei ffrind Emrys a oedd yn gerddwr brwd efo’r gymdeithas. Roedd ein taith i fod yn gylchdaith yn ardal Llanerchyrfa ond ar ôl tywydd gwlyb roedd penderfyniad i newid ac anelu at Ddrygarn Fawr. Aethom ni heibio dyddyn efo chwech neu saith o gŵn mewn math o ffald, pob un ar gadwyn gref ac yn codi sŵn ofnadwy wrth i ni gerdded heibio. Roedd tyrcwn yn cael ei chlywed hefyd ac, ar y ffordd yn ôl, gwyddau. Yr adar i gyd yn gobeithio am Nadolig hapus Roedd y llwybr yn anodd mewn llefydd oherwydd i ni orfod cerdded trwy ardaloedd ble roedd y coed wedi cael ei glirio. Unwaith oedden ni trwy hyn i gyd ac ar y mynydd agored roedd pethau yn llawer haws er dringo oedden ni trwy’r amser. Wrth gwrs os dach chi’n dringo mae’n werth stopio ac edrych yn ôl i edmygu'r byd o’ch cwmpas sydd yn newid trwy’r amser. Yn ôl pobl y tywydd roedd y niwl a’r cymylau i fod i glirio cyn diwedd y bore a dyna sut oedd. Cawsom olygfa arbennig tra oedden ni’n cysgodi tu ôl i bentwr crwn o gerrig rhag y gwynt a oedd braidd yn oer. Roedden ni ar ben y byd, yn gweld yn bell i bob cyfeiriad ond er hynny doedd dim i’w weld heblaw am gip o ran o Raeadr Gwy yn y Gogledd Ddwyrain. Yn syth i’r Gogledd ond yn anweledig roedd argae cronfa ddŵr Claerwen, a thu ôl ac ychydig i’r dde bydd cronfeydd Caban Coch, Carreg Ddu Penygarreg a Chraig Goch. Y cwbl lot yn anweledig! Roedd wedi bod yn dipyn o daith i gyrraedd yma ond roedd werth pob cam, roedd yr haul yn disgleirio a’r ychydig gymylau a oedd yn yr awyr yn achosi cysgodion crwydrol dros y tirlun. Dw i wedi bod yng Nghwm Elan llawer gwaith ac wedi edrych ar y topiau, wedi bod yn Abergwesyn hefyd a gwneud yr un peth ac yn trio dychmygu sut oedd y tirlun tu ôl i’r topiau. Wel rŵan dw i’n gwybod a dw i mor falch o’r wybodaeth. Lwcus i gael y tywydd delfrydol i wneud y daith, basa gwneud y daith ar ddiwrnod cymylog, tamp ddim yn eich gwobrwyo i’r fath radd. Ardderchog! Wnaeth hi ddim cymryd gymaint o amser i ddychwelyd at ein ceir, pawb yn teimlo bod nhw wedi cael taith heriol ond pawb mae’n siŵr wedi mwynhau cymaint â finnau. Diolch yn fawr iawn i Arwel am roi’r daith ar y rhaglen a diolch i Alan am ein harwain. Dymuniadau da i Arwel yn y dyfodol agos a gobeithio gweld mwy ohono ar ein teithiau. Ond nid dyna ddiwedd y stori. Roedd rhaid cael ein hunain allan o’r cwm yn ddiogel, mae’r lôn yn gul a’r peth diwethaf dach chi eisio gweld yw car yn dod yn sydyn rownd y gornel o’ch blaen. Dyma ni yn wynebu ein gilydd a doedd o ddim yn edrych fel oedd o’n mynd i symud yn gyntaf felly dechreuais i facio. Doeddwn i ddim wedi mynd yn bell cyn i’r olwyn gefn adael y ffordd a mynd yn sownd i’r ffos, doedd dim posibilrwydd o gael y car allan heb waith bôn breichiau. Doth dynion dewr ein cymdeithas ataf a chynnig help a nes i ddim gwrthod, mewn munud roedd y car yn ôl efo’r pedair olwyn yn ddiogel ar y lôn a’r broblem drosodd. Dydw i ddim yn hollol siŵr pwy wnaeth helpu felly gaf i ddweud “Diolch i Alan Williams a’r criw!” Dach chi’n gwybod pwy ydych chi. A rŵan mae’n rhaid i mi ddweud stori arall, rhywbeth wnaeth ddigwydd ychydig o flynyddoedd yn ôl. Ar y pryd roeddwn i’n gwirfoddoli efo Coastwatch, y nhw sydd yn gofalu am y cerddwyr sydd yn croesi drosodd i Pen Pyrrod yn Rhossili. Roedd dau berson ar ddyletswydd ar bob shifft ac roedden ni’n rhannu ceir. Roedd llifogydd mawr yn Scurlage ac roedd rhaid mynd trwy’r dŵr yn ofalus achos roedd ffos ar ddwy ochr y ffordd. Y diwrnod gynt roedd lori sbwriel wedi mynd i’r ffos ac roedd hi dal yna yn pwyso yn osgeiddig yn erbyn y gwrych. Wrth i ni fynd heibio mi nes i droi at fy nghyd- wirfoddolwr, mi wnawn ni alw fo’n Clive, a dweud “He was a rubbish driver wasn’t he!” Doedd dim adwaith o gwbl oddi wrth Clive, dyma fi wedi cracio jôc mor addas i’r sefyllfa a doedd o ddim yn gweld y doniolwch. Gwastraff amser ynte! Wel na, mae wedi bod ychydig o flynyddoedd ers hynny a dw i wedi cael fy hun yn y sefyllfa lle allaf ailadrodd y stori yn y gobaith y byddech chi yn ei werthfawrogi, annwyl ddarllenwr. Dw i hefyd yn gallu cyfaddef i’r byd bod safon fy ngyrru ar adegau yn hollol sbwriel hefyd. Dyma fi, dw i wedi dweud! Ac yn teimlo’n llawer gwell o’r herwydd. Geirfa Tyddyn – smallholder Ffald – (dog)pound Tyrcwn – turkeys Gwyddau – geese Pentwr crwn – a round pile Anweledig – out of sight Argae – dam Cronfa ddŵr – reservoir Gwobrywo – to reward Heriol – challenging Sownd i’r ffos – stuck in the ditch Gwaith bôn breichiau – the work of strong arms Gwirfoddoli – to volunteer Pen Pyrrod – Worms Head Lori sbwriel – rubbish lorry Gosgeiddig – graceful, elegant Gwrych – hedge Cyd gwirfoddolwr – fellow volunteer Dim adwaith – no reaction